brütalizm

adını fransızca béton brut (ham beton anlamına geliyor) ifadesinden alan, mimaride süsü püsü komple çöpe atan bir akım. ortaya çıktığında derdi güzel görünmek değil yapının neyse o olmasıydı. beton betondur, kolon kolondur; saklamaya gerek yok. 1950’lerden itibaren özellikle savaş sonrası şehirlerde hızlı ve ucuz çözüm ihtiyacının da etkisiyle yaygınlaştı.

bu akımda estetik çıplak beton yüzeyler, keskin geometriler, devasa kütleler ve insanı biraz ezen ölçekte yapılardan gelir. o yüzden kimine göre samimi ve dürüst kimine göre ise soğuk, kasvetli ve depresiftir. seveni fanatik sever sevmeyeni gördüğü an binaya küfreder.

brütalizm sadece mimari değil aynı zamanda ideolojik bir duruştu. modernizmin herkes için eşit işlevsel mekân hayalinin somut haliydi. sosyal konutlar, üniversiteler, kamu binaları bu yüzden bolca brütalisttir ama işte teori güzel pratikte bakımsız kalınca bu yapılar distopik beton mezarlıklara dönüştü.

bugün ise ironik biçimde yeniden popüler. instagram’da filtreyle cool görünen beton bloklar oyunlarda ve filmlerde gelecek tasviri olarak kullanılıyor. yani zamanında çirkin diye yıkılan şey şimdi karakterli diye yüceltiliyor.