platon'un devlet adlı eserinde geçen, doğuştan bir mağaraya zincirlenmiş insanların, duvarda gördükleri gölgeleri gerçeklik sanmalarını anlatan meşhur düşünce deneyi.

(bkz: matrix) ve (bkz: truman show) gibi filmler bu temel üzerine inşa edilmiştir.